| 29 mei - 5 juli 2009
Plan van onderop vindt moeizaam weg in wijkenbeleid You've got mailZijn barbecues en Cruijff-veldjes de juiste middelen om de oude wijken op te trekken? En waarom is het zo moeilijk burgerinbreng te honoreren? Het Haagse gemeenteraadslid Joris Wijsmuller en het Utrechtse Kamerlid Staf Depla corresponderen de komende weken in PM en op pm.nl over het krachtwijkenbeleid. Door: Chris van de WeteringVan: Joris Wijsmuller Verzonden: zondag, 24 mei 2009 Aan: Staf Depla Onderwerp: maakbare wijken Beste Staf Depla, Geloof jij in de maakbare samenleving? Ongetwijfeld lees en hoor je de vele kritieken op het krachtwijkenbeleid, zoals recentelijk weer in de rapporten Banen en barbecues en De baat op straat. Beide rapporten trekken het nut van extra investeringen in de sociale cohesie van wijken in twijfel; het ene rapport heeft kritiek op de overheid, die beter prioriteit kan geven aan onderwijs en werkgelegenheidsbeleid, terwijl het andere rapport woningcorporaties adviseert om zich bij hun leest te houden, bij slopen, stapelen en onderhouden van stenen. Over deze rapporten, de wijk als ideale schaal en de rol van corporaties valt het nodige op te merken. Maar ik onderschrijf dat overheid en woningcorporatie vooral niet moeten denken dat zij met beleid en investeringen de sociale cohesie kunnen maken. Mensen zijn geen makke schapen die door een herder met zijn honden een bepaalde richting op gestuurd kunnen worden. Kort geleden trok minister Van der Laan met vier wethouders in zijn gevolg weer eens langs de Haagse krachtwijken. Het ceremoniële deel van het bezoek vormde de ondertekening van een convenant tussen gemeente, rijk, scholen en corporaties voor realisatie van zes Brede Buurtscholen Plus en drie Brede Buurtzones. Op zulke momenten glimmen bestuurders van trots omdat ze voor de camera's een actie kunnen tonen. Ik vraag mij af welke nieuwe stap in dit geval nu gezet wordt. De plannen voor brede buurtscholen dateren van voor het krachtwijkenbeleid, dus een nieuwe stap is het niet. Het krachtwijkenbeleid dient in dit geval alleen als financiële katalysator voor oude plannen. Nieuw is wel het fenomeen Brede Buurtzones, wat dat dan ook zijn moge. 'Een Brede Buurtzone is', zo lees ik in de persberichten, 'een deel van een wijk waarin diverse organisaties (onderwijs, welzijn en zorg) in onderling overleg optimale zorg voor kinderen, jongeren en volwassenen bieden. Nadruk ligt op de sociale infrastructuur.' Wat zijn dat voor vage praktijken? Er zijn nu scholen en brede buurtscholen, er zijn cultuur-, welzijns- en zorginstellingen, en daar komen kennelijk straks nog brede buurtzones bij. Kun jij me misschien uitleggen wat dit nu weer is? Is dit misschien weer zo'n poging de samenleving te maken? In de gemeente Den Haag, waar de PvdA met een derde van de zetels veruit de grootste partij is en met vier wethouders de coalitie domineert, heeft het coalitieakkoord de veelzeggende titel Meedoen! Burgerparticipatie staat hoog in het vaandel, maar de realiteit laat het tegendeel zien: tientallen bewonersorganisaties vinden dat het gemeentebestuur geen boodschap heeft aan de inbreng van bewoners; het beleid wordt ontwikkeld en besloten in het IJspaleis, zoals het Haagse stadhuis in de volksmond heet. Het zijn plannen van bovenaf. Ik zie meer in politiek van onderop, in initiatieven vanuit bewoners zelf, die je in de krachtwijkenaanpak nauwelijks terugziet. Staf, de PvdA voert maakbaarheid hoog in het vaandel, maar geloof jij werkelijk in betutteling, buurtzones en barbecues? Geloof jij in het krachtwijkenbeleid? Vriendelijke groet, Joris Wijsmuller Van: Staf Depla Verzonden:zondag, 24 mei 2009 Aan: Joris Wijsmuller Onderwerp: maakbare wijken Beste Joris, Ja , ik geloof in de kracht van mensen die van hun buurt iets moois willen maken Iedereen wil een fijne buurt om in te wonen. Veel bewoners zetten zich daar zelf voor in. In veel Nederlandse buurten ontstaat zo iets moois, in te veel buurten echter nog niet. Daar zijn de problemen zo groot dat bewoners ze niet zonder steun kunnen oplossen. Daarom is het kabinetsbrede programma Krachtwijken gestart. Want iedere Nederlander verdient een goede buur(t). En ik vind het niet meer dan logisch dat politici die ambitie hebben. We kunnen deze bewoners niet in de kou laten staan, omdat de samenleving niet maakbaar zou zijn. De kern van de aanpak is een offensief tegen mensen die de boel in de buurt verzieken. Een steun in de rug voor al die gewone, aardige en goede mensen die er iedere dag weer het beste van weten te maken. En dan is een buurtbarbecue of een Cruijff-veldje een prima investering naast steun en opvang bieden aan mensen die het niet op eigen kracht – tijdelijk – redden. Dat is een ingewikkelde opgave, een proces van vallen en opstaan. Ik kom soms projecten tegen waarvan ik denk dat ze beter vandaag dan morgen stop gezet kunnen worden. Weggegooid geld, onderdeel van een projectencarrousel of projecten die het predicaat voor de bewoners maar zonder de bewoners verdienen. Maar ik kom ook heel goede projecten tegen. Zoals al die brede scholen waardoor kinderen die van thuis weinig meekrijgen, toch de kans krijgen om te sporten of huiswerkbegeleiding te krijgen. Wat werkt het beste? Het rapport De baat op straat concludeert dat acties van corporaties op het gebied van leefbaarheid geen bijdrage leveren aan een veiligere buurt. Corporaties kunnen beter huurwoningen verkopen en herstructureren. Onderzoekers van de Universiteit van Utrecht kraken sloop en nieuwbouw juist weer af. Investeren in mensen via het buurtwerk en het onderwijs is hun advies. Zo kan je altijd wel een wetenschapper vinden die de conclusie rechtvaardigt om de bewoners aan hun lot over te laten. Dat wil ik niet. Daarom ga ik die wetenschappers uitnodigen. En met elkaar op zoek naar wat echt werkt. We kunnen immers elke euro maar één keer uit geven. Joris, ik ben het hardgrondig met je eens dat de buurten weer van de bewoners moeten worden. Dus ook bij beslissingen over sloop, renovatie of nieuwbouw. Bewoners moeten het recht krijgen om eigen adviseurs in te huren om zelf alternatieven te ontwikkelen. En zo’n plan moet alleen doorgaan als de meerderheid van de bewoners er voor zijn. En het is jouw taak als gemeenteraadslid om de wethouders achter de broek te zitten dat ze de bewoners centraal stellen. Ik steun je daar van harte in. Want ik zie op nog te veel stadhuizen ambtenaren en wethouders het idee die het beter denken te weten. Ik kreeg boze telefoontjes van wethouders toen we de 20 miljoen voor de bewonersinitiatieven rechtstreeks aan de bewoners wilde geven. En buurtzones in Den Haag? Ik weet niet wat het zijn. Ik begrijp dat je een actief raadslid bent. Ik neem aan dat je de volgende keer weet te melden wat het zijn en waarom jij dat als gemeenteraadslid hebt gesteund of niet. En als het onzin is: het mes erin. Een vraag aan jou. NEC, FC Twente, Vitesse, FC Utrecht, en SC Heerenveen deden het al. Maar nu heeft de Minister ook met Ajax, PSV en Feyenoord afgesproken dat ze projecten Scoren in de buurt starten. Dat zijn zeer succesvolle projecten in achterstandswijken. Raar is dat de gemeente Den Haag heel veel geld gestoken heeft in het redden van ADO, maar dat ADO op dit lijstje mist. Ga je daar wat aan doen?! Groet, Staf Depla (Verschenen in PM 10, 29 mei 2008) Van: Joris Wijsmuller Verzonden: dinsdag 9 juni 2009 Aan: Staf Depla Onderwerp: maakbare wijken Beste Staf, Ik daag je uit om duidelijk te zijn. Duidelijkheid is voor een politicus cruciaal, zoals opnieuw bij de Europese verkiezing is gebleken. Althans, mijn verklaring voor de bedroevend lage verkiezingsopkomst is dat het voor veel mensen onduidelijk was welke invloed het Europese parlement nu eigenlijk heeft. En mijn verklaring voor de verkiezingsuitslag is dat partijen met een duidelijk standpunt (voor of tegen Europa) gewonnen hebben. Jouw partij, de PvdA, was dat duidelijk niet. Jij gelooft in de kracht van mensen die iets moois van hun buurt willen maken, en stelt dat je als politicus de ambitie hebt om iedereen in dat streven te steunen. Dat klinkt mij veel te vaag. Het is een onduidelijk antwoord op mijn vraag of je gelooft in de maakbare samenleving. Ik vroeg je of de overheid sociale cohesie kan opdringen, of dat bewoners juist meer ruimte voor eigen initiatief moeten krijgen. Jij wilt beide, en ik kies voor dat laatste. De overheid heeft daarnaast primair de taak om problemen aan te pakken die het individu overstijgen, daar zijn we het denk ik wel over eens. Er zijn veel bewoners die dergelijke problemen aankaarten, maar in plaats van oplossingen krijgen ze een buurtbarbecue. In jouw ogen is dat steun en daarom een prima investering. Meen je dat nu werkelijk? Je vindt de krachtwijkenaanpak een ingewikkelde opgave, en gaat wetenschappers uitnodigen om samen op zoek te gaan naar wat echt werkt. In één adem door schrijf je dat bewoners centraal gesteld moeten worden. Ik kan die twee zaken niet met elkaar verenigen. Waarom ga je niet met de bewoners op zoek naar wat echt werkt? Ik begrijp sowieso niet waarom de PvdA steeds weer haar heil bij academici zoekt. Neem de PvdA-wethouder die verantwoordelijk is voor de krachtwijkenaanpak in Den Haag. Hij heeft deze week de intellectuele elite in zijn stad opgeroepen om zich meer in het maatschappelijke debat te roeren. Nu zouden volgens hem alleen tegenstanders van gemeentelijke plannen aan het woord komen, en geven academici met hun stilzwijgen de ruimte aan 'het crapuul, aan Wilders en de zijnen.' Wil de PvdA volgens jou de bewoners centraal stellen? Volgens mij zijn jullie hartstikke bang voor bewoners! Tot slot heb je mij een vraag gesteld: of ik me ga inzetten om ADO te strikken voor activiteiten in achterstandswijken. Het antwoord is duidelijk: neen. Het klopt wel dat ADO van de gemeente veel steun heeft gekregen, belachelijk veel steun: meer dan 75 miljoen in de afgelopen 9 jaar! Ik ben daar altijd principieel op tegen geweest. Een betaald voetbalorganisatie is primair een commerciële bedrijfstak, dan is overheidssteun in mijn ogen ongepast. Ik voel mij dus niet geroepen om van ADO een tegenprestatie te verlangen. Wellicht dat je hiervoor wel bij je partijgenoten in het Haagse gemeentebestuur terecht kunt, want zij hebben ADO altijd financieel willen steunen. Ik zou het maar snel proberen, nu zij nog volop vertegenwoordigd zijn. Vriendelijke groet, Joris Wijsmuller Van: Staf Depla Verzonden: donderdag 11 juni 2009 Aan: Joris Wijsmuller Onderwerp: Re: maakbare wijken Beste Joris Ja, Joris, je kan het me elke keer vragen. Ja, ik geloof in de maakbare samenleving. En ik zie het bewijs daarvan elke dag weer om mij heen. Je lijkt wel een politicus. Zeggen dat je geen antwoord hebt gehad, als het antwoord je niet bevalt. Ik blijf geloven in de kracht van mensen die er elke dag iets moois van proberen te maken. Die verdienen steun. En dat heeft niks te maken met opdringen van sociale cohesie. De overheid moet er wel zijn als de bewoners het niet alleen af kunnen. Het niet alleen afkunnen omdat criminele wiettelers bewoners intimideren of afpersen. Dan moet de politie samen met de corporatie en het energiebedrijf optreden. In de Utrechtse wijk Ondiep durfden bewoners vijf jaar geleden niet voor het raam te telefoneren. Ze waren bang dat ze dan een steen door de ruit kregen als een half uur later een politiewagen toevallig door de straat reed. Want de criminelen zouden dan kunnen denken dat jij dat gebeld hebt. Dat is de kop ingedrukt doordat de politie en een paar dappere buurtbewoners de koppen bij elkaar hebben gestoken. Nu, een paar jaar later, durven inwoners van Ondiep zich weer bekend te maken als contactpersoon voor de wijkagent. De buurt is een stuk veiliger en criminele wiettelers hebben minder vrij spel. En ja, als de bewoners een buurtbarbecue willen organiseren mogen ze daar van mij ook een bijdrage voor krijgen. Ik ben initiatiefnemer geweest om 20 miljoen euro per jaar rechtstreeks aan bewoners te geven om zelf initiatieven te nemen voor een betere buurt. Wat mij opvalt, is dat deze bewoners een stuk zuiniger om weten te gaan met dit geld dan menig gemeente. Dus durf bewoners te vertrouwen. Als je als buitenstaander jouw brief leest zou je kunnen denken dat ik bang ben voor bewoners en jij voor voetballers. Beide kan niet waar zijn. Laten we met die bewoners beginnen. Ik ben inderdaad geïnteresseerd in de opvatting van wetenschappers hoe we op de beste manier de kinderen in de achterstandswijken meer toekomstkansen kunnen geven. Want ik ben benieuwd hoe het komt dat in de Schilderswijk maar 13% van de kinderen naar de havo of het vwo gaan terwijl in Den Haag als geheel dat percentage op 33% ligt. En dat geldt voor alle achterstandswijken. De kinderen in deze buurten zijn niet minder intelligent. Waar ligt dan wel aan. Aan de slechte scholen in deze buurten? Dat blijkt niet uit de rapporten van de onderwijsinspectie. Alle kinderen hebben recht om via onderwijs de kans te krijgen zich te verheffen en het beter te krijgen dan hun ouders. Dat wil je toch ook voor je eigen kinderen. En ja dan geloof ik in de maakbaarheid van de samenleving. Maar ik vaar als rechtgeaarde PvdA-er niet alleen op de elite. Ook de bewoners. Of in de analyses van de Europese Verkiezingen veel gehoorde tweedeling tussen de kosmopolitische winnaars en nationale verliezers, is het bestaansrecht van de PvdA die beide groepen te willen vertegenwoordigen. Alleen dan kunnen we de tweedeling in ons land tegengaan. Een tweedeling die er voor zorgt dat mensen kansen missen, maar een tweedeling die er voor zorgt dat Nederland economisch en cultureel beter presteert. Daarom niet wetenschappers wegzetten als de elite die niet deugt. En daarom bewoners serieus nemen. Zie mijn voorstel om bewoners doorslaggevende zeggenschap te geven bij de keuze renovatie of sloop van hun woning. En dan ADO. Je vindt het een onderneming en dus vindt je het onzin om de voetballers van ADO te vragen een bijdrage te leveren aan het project scoren in de buurt. FC Twente, Ajax, Heerenveen, NEC en FC Utrecht laten zien dat het een bijdrage kan leveren aan het op het rechte pad of op school houden van jongens. Als je de bewoners in je stad meer kansen wil geven moet je niet alleen de overheid en bewoners inschakelen maar ook ondernemingen als voetbalclubs. Dus overwin je aversie van betaald voetbal en stel het de volgende raadsvergadering aan de orde. Staf Depla lid Tweede Kamer PvdA (Verschenen in PM, 15 juni 2009) Van: Joris Wijsmuller Verzonden: maandag 22 juni 2009 Aan: Staf Depla Onderwerp: maakbare wijken Beste Staf, Je schreef over de kloof tussen de kosmopolitische elite en de gewone mensen in de wijken en buurten. Een interessant punt. Mijn stad Den Haag wordt stukje bij beetje uitgeleverd aan die kosmopolitische elite. De gewone man of vrouw kan niet begrijpen waarom politieke partijen als de PvdA dit laten gebeuren. Den Haag staat bekend om de tweedeling tussen de rijkere wijken op het zand, en de armere wijken op het veen. In de Haagse krachtwijken, die zich op het veen bevinden, wordt een flink deel van de betaalbare woningvoorraad gesloopt om er duurdere woningen terug te bouwen. Van de contramal, dus betaalbare woningen bouwen in de duurdere wijken, komt niets terecht. Die locaties worden liever gereserveerd voor exclusieve woonmilieus voor expats. Daarnaast worden grote stukken groen volgebouwd met instituten als de Amerikaanse ambassade en de internationale school. Een beschermd stadsgezicht wordt verpest met hoogbouw voor Europol, de Haagse kunstenaars van de Illusie worden op straat gezet voor nieuwbouw van de internationale eliteschool Campus The Hague. De gemeente doet alles om het de tienduizenden expats naar de zin te maken. Ze hoeven geen belasting te betalen, ze hoeven de taal niet te spreken. Sterker nog: de gemeente subsidieert Engelstalige TV-programma's, ziekenhuisklinieken, theatervoorstellingen en informatiebalies speciaal voor expats. Veel van deze mensen wonen al twintig jaar in Den Haag, spreken geen woord Nederlands, maar inburgeren hoeven ze niet. De kosmopolitische elite houdt ook van cruiseschepen. En ja hoor, de Haagse PvdA-wethouder Norder stuurt samen met sociale woningbouwpartner Vestia aan op een nieuwe haven voor cruiseschepen. Kilometers strand moet daarvoor wijken. Het Scheveningse Zuiderstrand gaat eraan, het meest populaire strand van de gewone Hagenaar. En het laatste kosmopolitische plannetje komt opnieuw van je partijgenoten. De wethouders Bolle en Norder willen de 20 jaar oude Anton Philipszaal en het Danstheater vervangen door een 100 meter hoge wolkenkrabber. Dat gaat 240 miljoen kosten. En dat in tijden van crisis. Gelukkig heeft Den Haag nog een alternatief voor de PVV om de woede over het losgeslagen kosmopolitisme tot uiting te brengen: de Haagse Stadspartij. Tot slot nog een laatste keer over ADO. Ik voel me totaal niet geroepen om ADO langs politieke weg te dwingen tot maatschappelijke activiteiten. Ik denk bovendien dat het voor een professionele voetbalorganisatie puur eigenbelang is om maatschappelijk actief te zijn. Het publiek en het talent waar ze hun bestaansrecht aan ontlenen, komt namelijk uit diezelfde maatschappelijke omgeving. ADO heeft dat, niet door overheidsbemoeienis maar dankzij een flinke interne reorganisatie, nu gelukkig zelf ingezien. Ze gaan in september starten met het project Playing for succes gericht op het vergroten van het zelfbeeld en zelfvertrouwen van kinderen, die bij het leren op school een extra steuntje in de rug kunnen gebruiken. Ik heb geen enkele aversie tegen betaald voetbal, integendeel Staf, maar ik hecht nu eenmaal aan een gezonde kloof tussen overheid en deze commerciële bedrijfstak. En hierbij is het net zo als met bewonersprojecten: initiatieven zijn veel sterker wanneer ze uit de mensen zelf komen! Vriendelijke groet, Joris Wijsmuller Van: Staf Depla Verzonden: donderdag 23 juni 2009 Aan: Joris Wijsmuller Onderwerp: Re: maakbare wijken Beste Joris Het is tegenwoordig erg modieus om of voor de gewone mensen te kiezen in de wijken en buurten of voor de kosmopolitische elite. D66 kiest voor de laatste en de PVV en naar ik begrijp de Haagse Stadspartij ook, voor de eerste. Jullie denken dat je kunt kiezen. Maar dat is niet zo. Afgeven op elite en expats en de muren rondom Nederland ieder jaar verhogen, werkt niet. We zijn een handelsnatie en kunnen de globalisering goed gebruiken. Je verkoopt een illusie als je zegt dat we onze problemen zelf, knus, puur Hollands vanachter onze waterlinie kunnen oplossen. Dat is net zo'n illusie als denken dat we met maximale groei en zo min mogelijk regels een zorgeloze toekomst krijgen. Nederland kan alleen een sterk land blijven als we arm en rijk weten te verbinden. De kosmopolitische elite zal aan het idee moeten wennen dat een te grote kloof ook hen raakt. Een verdeeld land is geen aantrekkelijk land voor bedrijven en expats. En je kan op het zand in Den Haag wel even de problemen van de Schilderwijk en Den Haag-Zuidwest ontkennen, maar als we deze buurten niet aantrekkelijker, veiliger en leefbaarder maken, komen de problemen gewoon naar je toe. In Utrecht dachten ze in het rijkere Utrecht-Oost ook dat de problemen van de junks hen niet raakten. Totdat ze ook daar de auto's kwamen openbreken. Door een gezamenlijke aanpak in de hele stad, een combinatie van zorg, repressie en huisvesting, hebben we dit onder controle gekregen. Minder criminaliteit maar ook een menswaardiger bestaan voor de (voormalige) junks. Joris, het is zeer onverstandig om je af te zetten tegen het naar de zin maken van expats. Want heel wat werkgelegenheid in Den Haag is hier aan verbonden. Kiezen tegen de expats betekent ook kiezen tegen de bewoners waar jij voor zegt op te komen en waar wij echt voor opkomen. Je stoot ze het brood uit de mond. Je speelt met hun banen. Niet verstandig in deze economisch slechte tijden. Bovendien vergeet je dat Haaglanden de stadsregio is geweest die de laatste jaren het meest effectief segregatie heeft bestreden. Woningcorporaties en gemeenten hebben in de regio ervoor gezorgd dat mensen met een laag inkomen niet perse moeten verhuizen naar Den Haag. En in Den Haag zijn meer mensen komen wonen met meer koopkracht. Door een slimme woonruimteverdeling. Een stad wordt sterker met gemengde wijken. Dat is een kwestie van lange adem. En natuurlijk schiet een wethouder wel eens uit de bocht als hij in zijn enthousiasme iets te megalomane projecten gaat bouwen. In de probleemwijken verstrekken banken moeilijker een hypotheek. Net nu we met man en macht deze buurten weer veiliger en leefbaarder willen maken, laten de banken en al eerder de verzekeringspoot van ING deze bewoners in de steek. Het resultaat is dat de huizenprijzen in deze buurten sneller zullen zakken. Huiseigenaren kunnen minder makkelijk verhuizen als ze een andere baan vinden. En als je in Den Haag een huis wil kopen, zal je minder snel een huis in deze buurt kopen. Jij gelooft niet in de maakbaarheid en je bent voor een gezonde kloof tussen overheid en commerciële bedrijven. Maar ik kan er toch vanuit gaan dat je de aanpak van onze minister van Wijken steunt. Hij gaat het uitzoeken en gaat de banken op het matje roepen. Of vind je net als bij Ado dat dit aan de bankiers overgelaten moet worden? Staf Depla (Verschenen in PM, 26 juni 2009) Van: Staf Depla Verzonden: Zondag 5 juli 2009 Aan: Joris Wijsmuller Onderwerp: Re: Maakbare wijken Beste Joris, Als politicus met idealen geloof ik in de maakbaarheid van de samenleving. Want als je niet meer gelooft dat de politiek en de overheid ertoe doen, kun je de politiek beter verlaten. Als de kwaliteit van de publieke dienstverlening onder de maat is, spreken burgers politici daar terecht op aan. Het zijn immers publieke taken. Maar de politiek staat dan net als de burgers, vaak met lege handen. Bevoegdheden en soms erger: de wil om op te treden, ontbreken. Als je als burger de politiek niet meer mag aanspreken op kwaliteit van onderwijs en zorg, of betaalbaarheid van wonen. Als de politiek zegt machteloos te staan. Waarom zou je dan nog naar de stembus gaan. Dit raakt het hart van de democratie en het vertrouwen in de overheid. En juist in een tijd waar we voor grote uitdagingen staan, is dat zorgwekkend. Kortom, de samenleving is maakbaar. Daar moeten we allemaal ons steentje aan bijdragen. Wel kun je van mening verschillen over de richting waarin de samenleving zich zou moeten bewegen. In Nederland lijkt het nu alsof je in die discussie moet kiezen tussen een elite die de globalisering omarmt, of voor degenen die zich juist daardoor bedreigd voelen en die beschutting zoeken achter de dijk. Ik maak een heel andere keuze. Ik wil deze groepen en daarmee de samenleving niet uit elkaar laten vallen, maar juist verbinden. Of zoals mijn collega Diederik Samsom zo treffend schreef over het klassieke socialistische ideaal: 'Nooit eerder was ze zo actueel en noodzakelijk. Juist nu mensen steeds vaker tegenover elkaar komen te staan en soms zelfs tegen elkaar worden uitgespeeld, delven de kwetsbaren als eerste het onderspit. En in deze dynamische samenleving kan dat iedereen treffen: wie vandaag een baan heeft, kan morgen zomaar werkloos zijn.' Ik wil een Nederland waarin we met elkaar leven. Geen Nederland waarin we elkaar naar het leven staan. We hebben geen andere keuze. De elite niet, omdat een gepolariseerd en verscheurd land geen aantrekkelijk vestigingsklimaat is voor bedrijven en culturele elite. Maar ook omdat het naïef is te denken dat de onderlaag niet in opstand komt tegen de privileges van de elite als deze geen oog heeft voor hun noden. De mensen die zich juist bedreigd en buitengesloten voelen, hebben ook geen andere keuze. Grenzen dicht en de elite opruimen verbetert hun positie niet. Dat vernietigt nog meer banen en maakt hun buurt niet veiliger en leefbaarder. De boel bij elkaar houden is ook een enorme uitdaging voor al diegenen die bij de overheid werken. De discussies over meer markt-werking of meer staat zijn daar geen adequaat antwoord op. De overheid moet minder vaak de kant kiezen van de gevestigde belangen. Minder begrip hebben voor de traagheid van de overheid en gebrekkige prestaties van bestuurders van grote organisaties in de publieke sector. Meer begrip hebben voor de boosheid en onmacht van docenten, verpleeg-kundigen, ouders en huurders. Meer hun kant kiezen. Niet door alles in detail in Den Haag te gaan regelen. Maar door hen meer tegenmacht te geven, tegenover hun eigen bestuurders. Door bijvoorbeeld in het onderwijs het geld niet aan de schoolbesturen te geven maar aan de aparte scholen. Door huurders de mogelijkheid te bieden een eigen corporatie op te richten en het makkelijker te maken om niet winstgedreven initiatieven in de zorg toe te laten. Maar het belangrijkste is niet wegkijken maar optreden als de kwaliteit van de overheid of de publieke dienstverlening onder de maat is. We moeten ons realiseren dat politiek ertoe doet. Dat we iets kunnen betekenen voor mensen, juist nu de druk van oplopende werkloosheid en tegenzittende economie de komende tijd alleen maar groter wordt. Staf Depla (Verschenen in PM, 10 juli 2009) Vorige pagina |