PvdA floreert alleen als het ideeëngoed bloeitOpiniestuk in De Volkskrant, 13 november 2000, door Jeroen Dijsselbloem en Staf Depla.Een paar maanden geleden werd de PvdA opgeschrikt door een bestuurscrisis en het aftreden van Marijke van Hees als functionerend voorzitter. De partij moet in haar zoektocht naar een nieuwe voorzitter oppassen voor de reflex gericht op veiligheid en zekerheid. In de zomer was een onwerkbare verhouding ontstaan binnen het dagelijkse bestuur van de PvdA. Voorzitter Marijke van Hees koos ervoor om terug te treden om de crisis niet verder te laten escaleren. Op 13 november vindt op initiatief van de afdeling Rotterdam een informatieve bijeenkomst plaats over het ontstaan en de gevolgen van deze crisis. In maart 2001 wordt een nieuwe voorzitter gekozen. Ongelukkigerwijs vind dan ook de besluitvorming over de voorstellen van de partijcommissie Brouwer pas plaats; voorstellen die van groot belang zijn voor de positie van de nieuwe voorzitter van de partij. We moeten oppassen, als reactie op het vroegtijdig aftreden van Van Hees, voor een reflex gericht op veiligheid en zekerheid. De neiging zal na zo’n crisis groot zijn om de partij snel in rustig vaarwater te brengen. Zeker nu de verkiezingen weer dichterbij komen. Wat is er veiliger dan een kandidaat-voorzitter met ruime ervaring in het openbare bestuur, met een stevig netwerk in de hogere regionen van de partij en door de wol geverfd, niet genegen veel overhoop te halen de komende anderhalf jaar? Toch moeten we die reflex onderdrukken. In onze ogen heeft de PvdA op dit moment eerder een activistische dan een consoliderende voorzitter nodig. Activistisch naar de samenleving, zonder te veel fixatie op wat de Kamerfractie en bewindslieden doen. Iemand die, ook gegeven het teruglopend ledenaantal, zich niet alleen op de leden maar juist ook op de kiezers durft te richten. Voortdurend op zoek naar de nieuwe maatschappelijke vraagstukken die opkomen, en die op inspirerende manier vertalen naar een politieke agenda voor de PvdA in de komende jaren. Het bestuur van de partij, dat om vele redenen ook fors kleiner moet worden, moet bij voortduring denkers binnen en buiten de partij betrekken bij de meningsvorming, hen zich laten uitspreken over de dilemma’s die wij tegenkomen in ons denken over de toekomst. De kenniscentra, die na korte tijd al weer overheerst dreigen te worden door het vaste, bestuurlijk ingestelde partijkader, moeten de ramen en deuren weer wagenwijd openzetten, spanning creëren en tegendraadsheid stimuleren. De PvdA floreert alleen als het ideengoed bloeit. Het voortouw moet nu nog teveel bij de Tweede Kamerfractie vandaan komen. Leden hebben in grote getalen te kennen gegeven actief te willen deelnemen aan de kenniscentra. Kortom een perspectiefrijke weg. De PvdA moet én een voor de burgers betrouwbare regeringspartij zijn én een partij die blijvend in staat is een centrale plek te zijn van waaruit de politieke agenda van morgen wordt gemaakt. Dit alles om een goed antwoord te bieden op nieuwe vragen die mensen stellen die op afstand naar de politiek kijken. Daarbij moet ook veel meer meerwaarde worden gehaald uit het feit dat we een partij zijn die in alle regio’s, op alle niveau’s van het openbaar bestuur een bijdrage levert. De kenniscentra zouden de infrastructuur moeten aanbieden voor netwerken die dwars door de partij heen en tot ver daarbuiten leden en niet-leden met dezelfde politieke agenda bijeen brengen. De partij als relatiebemiddelingsbureau met internet als kennismakingsplek. Zo werken wij op dit moment een idee uit, samen met de landelijke werkgroep Milieu&Energie, om tot een virtuele ontmoetingsplek te komen voor alle PvdA’ers en andere denkers die bezig zijn met klimaatbeleid op lokaal niveau. Om op die manier de belangrijke abstracties van de internationale Klimaatconferentie in Den Haag te kunnen vertalen naar concrete politieke acties die de lokale agenda 21 van nieuwe impulsen voorzien. Een idee waarin de kenniscentra een centrale rol zouden kunnen vervullen. De nieuwe voorzitter zal dus voortdurend op zoek moeten zijn naar nieuwe aansprekende manieren om politiek te bedrijven en politiek aantrekkelijk te maken voor een breder publiek. Nieuwe vormen en methoden die ook buiten de officiële partijkanalen en organen om kunnen ontstaan. Vanuit de overtuiging dat alleen zo nieuwe aanwas van mensen en ideeën de PvdA vitaal kan houden. Nieuwe aanwas waarmee het talenten-reservoir van de bestuurderspartij die wij zijn steeds kan worden ververst. Maar moet die voorzitter dan niet het Binnenhof en omgeving in de gaten houden? Nee, de afstand tussen de voorzitter en de PvdA-vertegenwoordigers in Den Haag moeten in onze ogen eerder groter dan kleiner worden. Een voorzitter met een sterke orientatie op de nieuwe maatschappelijke vraagstukken en de betekenis daarvan voor de politieke opdracht voor de PvdA biedt een beter en productiever tegenspel dan een voorzitter die zich vooral opstelt als bijzonder, toegevoegd lid zonder stemrecht in de Kamerfractie. Het voorstel van de commissie Brouwer om een partijraad nieuwe stijl in het leven te roepen biedt daarop een beter antwoord. Laat kamerleden zo vaak als nodig aan dit Politiek Forum "verantwoording" afleggen. Verantwoording tussen aanhalingstekens omdat het eigenlijk gaat om uitleg, reflectie en meningsuitwisseling en de fractie uiteindelijk haar eigen verantwoordelijkheid moet dragen. Deze interne verantwoording mag niet ten kosten gaan van de directe maatschappelijke verantwoording van kamerleden aan onze kiezers en potentiële kiezers in wijken, scholen, bedrijven, verenigingen etc. Dit direct opvangen van vragen van kiezers en steun verwerven voor onze sociaal democratische ideeën moet een krachtig impuls krijgen. Hierdoor is het niet langer de onmogelijke taak van de voorzitter om de fractie op de voet te volgen en namens het partijkader op gezette tijden zich kritisch uit te laten over de dagelijkse politieke keuzen van de Haagse vertegenwoordigers. En dat schept de ruimte voor die andere oriëntatie van de partijvoorzitter. Een oriëntatie op de kiezers, waarvan een groot deel potentieel PvdA-lid, en op de politieke agenda van de middellange en langere termijn. Leden van de Tweede Kamerfractie van de PvdA Jeroen Dijsselbloem Staf Depla Vorige pagina |