Parool, 1 maart 2005

Minister Dekker zet huurstijging gewoon door

Een paar weken geleden nam het CDA nam met ferme woorden afstand van de plannen van minister Dekker om de huren vrij te geven. De voorgenomen liberalisatie van ruim 600.000 woningen moest van tafel, anders dreigden er ongelukken, met name voor de middeninkomens. Inmiddels heeft minister Dekker het compromis gepresenteerd dat zij met CDA en D66 sloot. Het CDA heeft de meest extreme kantjes van de plannen van Dekker weten bij te slijpen. Maar wie de brief van minister Dekker goed leest, moet concluderen dat de liberalisatie van de huren van 600.000 huurwoningen helaas niet van tafel is. De huren van deze woningen zullen fors gaan stijgen. Voor veel mensen zal dit compromis niet beter zijn dan de eerder voorgestelde liberalisatie.
Het CDA en D66 hebben afgedwongen dat in 2008 een toetsmoment is ingebouwd. Als er in 2008 minder dan 110.000 huurwoningen zijn bijgebouwd kunnen de plannen van Dekker worden opgeschort. Ook als die 110.000 woningen echt worden gebouwd, zal de woningnood op veel plekken in Nederland nog niet zijn opgelost. Huren vrijgeven betekent dan dat de huren fors zullen stijgen en inkomens verder onder druk komen. Huurders kunnen geen kant op. Voor goedkopere huurwoningen zijn in Amsterdam, Haarlem en omgeving nog steeds lange wachtlijsten. En een koopwoning kan je alleen betalen als je ruim meer dan modaal verdient. Het enige lichtpuntje is dat het CDA heeft afgedwongen dat de liberalisering in 2008 teruggedraaid kan worden. Een nieuw kabinet, zonder liberale agenda, kan de liberalisatie van 600.000 huurwoningen dus nog tegenhouden. Als de PvdA in de regering komt zullen we dat zeker doen. Dekker wil, met steun van CDA en D66, de zittende huurders in geliberaliseerde huurwoningen langzaam laten wennen aan de hogere huren. Ze verhoogt de huren voor deze woningen in 2006 met 2% meer dan de inflatie. In 2009 stijgen de huren met 4% meer dan de inflatie. En dat terwijl de inkomens van de meeste mensen als het meezit even hard stijgen als de inflatie. Vanaf 2010 wil ze de huren dan helemaal vrijgeven.
Nieuwe huurders zouden als het aan Dekker lag al vanaf 2006 in de overspannen woningmarkt meteen de vrije markthuren moeten betalen. Het CDA en D66 hebben de pijn voor de nieuwe huurders een beetje verzacht. Voor deze woningen gaat een maximum huurprijs van 5,4 % van de WOZ-waarde in 1999 (zeg maar de verkoopwaarde) gelden. Een verhuurder mag voor een woning die 150.000 euro waard is dan 675 euro huur vragen. Je zal 1500 euro netto verdienen. Je verdient ruim te veel om huursubsidie te ontvangen. Je verdient te weinig om een woning te kunnen kopen. Maar je mag wel ruim 40% van je inkomen aan kale huur betalen. Hoezo hebben CDA en D66 liberaliseringsplannen van Dekker van tafel gekregen? Hoezo hebben zij de middeninkomens gespaard?
Ook in de aangepaste huurvoorstellen blijft de waarde van een woning bepalen of de huur fors omhoog kan. Dit betekent dat vooral in de betere buurten en in de randgemeenten de huren stijgen. Dit leidt tot segregatie: populaire wijken voor de 'rijken' en slechte wijken voor mensen met een lager inkomen. Vooral starters zijn de dupe. Je zal in Amstelveen, de Jordaan of de Pijp wonen. Juist hier zullen de huren extra stijgen. Jongeren kunnen geen kant op voor een betaalbare woning. Illegale onderverhuur of meer dan 8 jaar wachten is hun lot.
Het moet dus anders. De PvdA vindt dat de huurprijzen in Nederland gemiddeld hoog genoeg zijn. Er is dus geen enkele reden om de huren extra te laten stijgen. We kunnen ons wel voorstellen dat er in het huidige puntensysteem meer ruimte komt om de waardering voor een bepaald woongebied mee te tellen. Want soms heeft het huidige huurbeleid rare effecten. Het systeem zit zo in elkaar dat het kan gebeuren dat de huur voor dezelfde woning op een toplocatie lager is dan in een minder gewilde buurt. De locatie van een woning mag van de PvdA een belangrijkere rol spelen in de hoogte van de huurprijs. En er zijn ook groepen huurders bereid voor een beter huurwoning meer huur te betalen. Ze moeten dan wel de zekerheid hebben dat de jaarlijkse huurverhoging beperkt blijft. Wanneer het puntensysteem hiervoor wordt aangepast, zal daar tegenover moeten staan dat er voldoende betaalbare woningen beschikbaar blijven, ook op de populaire locaties. Gemeenten moeten meer mogelijkheden krijgen om hiervoor samen met corporaties maatwerk te leveren. We zijn het tenslotte eens met minister Dekker als zij stelt dat er meer woningen gebouwd moeten worden. Maar daarvoor hoeven de huren niet omhoog. Corporaties hebben immers geld genoeg.

Staf Depla (tweede kamerlid PvdA) Hans Luiten (voorzitter Bos en Lommer), Evert Bartlema (deelraadwethouder Westerpark); Piet Dikken (deelraad wethouder Geuzenveld/Slotermeer), Duco Stadig (wethouder Amsterdam)

Vorige pagina