Brabants Dagblad 4 oktober 2003

Buurten voor bewoners

De leefbaarheid van veel stadswijken staat onder druk. De PvdA legt zich daar niet bij neer. Buurten moeten weer een plek worden waar mensen graag willen wonen. Daarvoor moet de veiligheid, de straat en de woningen weer op orde zijn. Met name in oude wijken in de steden moet veel gebeuren. Bewoners en politiek kunnen samen een offensief tegen de verloedering starten. De kern van zo'n offensief is wat ons betreft een geweldige pluim uitdelen aan al die gewone, aardige en goede mensen die er iedere dag weer het beste van weten te maken, hulp, steun en opvang bieden aan mensen die het op eigen kracht niet redden en gericht optreden tegen mensen die de boel verzieken. Om dat offensief kracht bij te zetten, doet de PvdA een aantal praktische voorstellen, waar zij zich de komende jaren in de landelijke en lokale politiek voor zal inzetten.

Te veel buurten zijn de laatste jaren, langzaam maar zeker afgegleden. Soms een vooroorlogse arbeidersbuurt, ergens anders een na-oorlogse flatwijk. Veel goedkope want verouderde en onpopulaire woningen leiden tot een concentratie van mensen zonder werk, met een laag inkomen, met sociale problemen. Bewoners die het kunnen betalen, laten de verhuiswagen voorrijden en vertrekken. In de Rotterdamse Tarwewijk vertrekt ieder jaar één op de vijf bewoners. In het Nijmeegse Malvert was dit in sommige straten zelfs 30%.
Hier dreigt de moraal "de straat is van iedereen" te verworden tot "wat van iedereen is, is dus van niemand". Overlast en verloedering zijn zichtbaar. Criminelen, klein en groot, dreigen woningen en pleinen over te nemen. Drugsoverlast en illegale bewoning zijn allang niet meer iets van de grote steden in de Randstad alleen. In deze buurten leven, laat staan samenleven, is steeds moeilijke geworden. In onze ogen is dit dé sociale kwestie van dit moment. Die door Balkenende II niet eens wordt benoemd, laat staan van een antwoord wordt voorzien. De PvdA maakt andere keuzes.

De PvdA wil de buurten weer terug geven aan de bewoners. Die staan er nu nog te vaak alleen voor. De overheid moet sneller overlast, verpaupering en sociale misstanden aanpakken. Dat vergt verantwoordelijkheid nemen in plaats van afschuiven. Niet een terugtredende overheid maar een optredende overheid.
Allereerst het steunen van alle mensen die iedere dag weer zich inzetten voor de buurt. "Vrolijk op straat" is een mooi voorbeeld uit Tilburg waarbij bewoners zelf geld krijgen voor initiatieven en activiteiten om hun buurt of straat gezelliger, groener of schoner te maken. De PvdA wil zich inzetten voor de "bewonersbonus" waarbij huurders die gezamenlijk zich inzetten voor hun straat of buurt beloond kunnen worden met een huurkorting of een bewonersbudget. Melketiers zijn het cement geworden van de leefbaarheid in veel wijken. Denk eens aan al die buurtconciërges, huismeesters en toezichthouders. Het kabinet zet er het mes in. Kunstmatige banen, zegt men. Essentiële banen in deze wijken, zeggen wij.
Voor bewoners om mee te kunnen doen in wijk, mag taal geen barrière zijn. Te lang is het belang van goede les in de Nederlandse taal verwaarloosd. Hier is een inhaalslag nodig, in plaats van marktwerking, zoals het Kabinet zegt.

De grootste ergernis van mensen is overlast en onveiligheid. De aanwezigheid van politie in de buurt is natuurlijk onmisbaar. Het is dan ook onbegrijpelijk dat het kabinet voor het eerst sinds jaren de politiesterkte laat dalen. Daarnaast wil de PvdA dat de circa duizend cellen die nu worden bezet door bolletjesslikkers, beschikbaar komen om veelplegers van de straat te krijgen. Aangezien deze "kleine" criminelen elke dag wel 2 misdrijven begaan, zou dit de leefbaarheid direct flink verbeteren. Bolletjesslikkers worden voortaan van drugs gestript, direct het land weer uitgezet en komen er niet meer in.
Professionele wietteelt rukt in sommige wijken op. Het kost schaarste woonruimte. Stank, brandgevaar en waterschade zijn het gevolg. Criminele bendes krijgen straten in hun greep. De PvdA wil met woningcorporaties en elektriciteitsbedrijven illegale wietteelt sneller opsporen en ook deze troep uit de wijken verdrijven.
Verder beginnen ook de scootertjes een ware plaag te worden. Die overlast moet worden aangepakt. De politie moet scooters gewoon sneller in beslag nemen. Een verplichte kentekenregistratie is daarvoor snel nodig.

Naast het aanpak van overlast en criminaliteit moet er ook veel meer gebeuren aan opvang en zorg in de grote steden voor al diegenen die het kortere of langere tijd op eigen kracht niet redden. Anders leidt bestrijden van overlast tot verspreiden van overlast. Zo zullen alle steden moeten werken aan de opvang en begeleiding van hun eigen verslaafden en dak- en thuislozen. Voorzieningen verspreid over de wijken, zodat de lusten en lasten van de grote stad eerlijk verdeeld worden.

Illegale verhuur en uitbuiting door huisjesmelkers moet worden aangepakt door sluiting en zonodig onteigening van deze panden. De huisjesmelkers moeten worden geplukt van de behaalde winsten. Bij het tegengaan van illegale bewoning zullen ook mensen op straat komen te staan die een nieuwe woning nodig hebben. Het zijn vaak kwetsbare groepen als illegalen, kansarme migranten, (ex)-psychiatrische patiënten, verslaafden of ex-delinquenten die van dag tot dag hun hoofd proberen boven water te houden. Ze hebben geen stabiele woonsituatie of inkomen. Er zijn ook steeds meer mensen die met huurschulden op straat komen te staan. De gemeenten moeten de ruimte terug krijgen om gericht armoedebeleid te voeren. Woningbouwcorporaties en gemeenten samen moeten zorgen voor voldoende betaalbare huisvesting voor al die kansarme, kwetsbare groepen die de oude stadswijk bevolken. Voor veel van hen is zelfstandig wonen niet goed mogelijk. Sociale pensions, 'short stay' hotels, internaten en andere vormen van begeleid wonen zijn onmisbaar in elke stad. Daarnaast moet in de stadsregio's gespreid woningen worden gereserveerd voor de opvang van kansarme nieuwkomers. Nu komen de lasten van hun opvang vooral terecht op de schouders van de bewoners in de wijken die het toch al moeilijk hebben.

Vaak wordt gezegd dat herstructurering hèt recept is om oude wijken te verbeteren. We hebben hiervoor al aangegeven dat er veel meer nodig is. Maar we moeten óók doorgaan met stadsvernieuwing. Ondanks de bezorgde tekst in de Troonrede, komt er nog minder geld voor die oude wijken. De PvdA is voor een ongedeelde stad. De stad moet dus ook voor de middeninkomens aantrekkelijk blijven. Slopen van oude huizen en koopwoningen terugbouwen is daarvoor een beproefd recept. Maar op dit moment ligt enerzijds de nieuwbouw bijna stil terwijl er wel op grote schaal in vrijwel alle steden goedkope huizen worden gesloopt. Met als gevolg dat de oude bewoners van de herstructureringswijken steeds moeilijker een betaalbaar huis kunnen vinden. Waardoor segregatie toeneemt in plaats van afneemt. De PvdA wil de bouwproductie versnellen en het aandeel sociale woningbouw op nieuwbouwlokaties weer verhogen. Dus eerst bouwen en dan pas slopen. De "sloop- doelstelling" van het Kabinet moet dus onmiddellijk van tafel.

Het is duidelijk. De bewoners van de oude wijken van de steden kunnen niet wachten op het opknappen van alle buurten. Er moet veel gebeuren aan de veiligheid maar vooral de grote sociale problemen. Het Kabinet moet verantwoordelijkheid nemen en weer gaan "meedoen".

Vorige pagina