Algemeen Dagblad 26 september 2003
Kabinetsbeleid over VUT is contraproductiefJe bent op je 17e begonnen in de bouw of op je 20e in de zorg. Veertig later wordt je vaker ziek en besluit eruit te stappen. Van het kabinet mag dit vanaf 2005 niet meer. Mensen die vervroegd uittreden moeten vanaf dan over de VUT in één keer de belasting vooruit betalen. Hierdoor wordt het vrijwel onmogelijk om eerder te stoppen met werken dan op je 65e. En daarmee verdwijnt een oplossing voor de werknemer die op zijn 57e simpelweg op is.Ook de coalitiepartijen CDA en D66 willen af van de keiharde maatregel. De CDA-fractie verwijst als alternatief naar de nieuwe levensloopregeling. Het kabinet zegt nu met de sociale partners tot een oplossing te willen komen als deze eerst bereid zijn tot loonmatiging. Volgens de PvdA zijn er betere voorstellen te bedenken. Het is ook voor de PvdA helder dat meer Nederlanders langer door moeten werken We hebben relatief weinig jongeren en veel vijftig plussers. In de toekomst moeten de pensioenen en zorg ook betaald worden. Maar het kabinet neemt nu hals over kop maatregelen terwijl de top van de vergrijzing pas in 2020 valt. We moeten vandaag beginnen het beleid daarop aan te passen, maar paniekvoetbal is daarbij niet verstandig. De vakbonden en werkgevers hebben dit allang begrepen. In de metaal, de zorg en bij de overheid zijn deze zomer afspraken gemaakt om de pensioenen te versoberen. Afspraken waardoor werknemers en gepensioneerden miljarden aan rechten inleveren en meer jaren moeten werken om hetzelfde pensioen op te bouwen. Als beloning voor dit goede gedrag schaft het kabinet de VUT en prepensioen af. Overigens lijkt de overheid zelf ook niet te geloven in haar eigen beleid. Zo kunnen oudere ambtenaren voor januari 2005, als het nieuwe beleid ingaat, nog met een mooie vertrekpremie vertrekken. De VUT-regeling was oorspronkelijk bedoeld om in tijden van hoge werkloosheid jongeren een kans te geven door ouderen vervroegd uit te laten treden. Werknemers die langer willen doorwerken dan de afgesproken VUT-leeftijd waren een dief van de eigen portemonnee. Een slechte prikkels om langer door te werken ook al zou je dat makkelijk kunnen. Gelukkig zijn de meeste VUT-regelingen nu aangepast. Werknemers moeten nu zelf sparen als ze eerder willen stoppen met werken via prepensioen, en belasten dus geen jongere generaties met hun wensen vervroegd te stoppen met werken. Dit blijkt in de praktijk te werken. Werknemers werken langer door. In 1990 werkte er 22% van de werknemers ouder dan 55. In 2002 was dit al 39 %. Wij vinden dat de resterende VUT-regelingen snel omgebouwd moeten worden naar prépensioen. Maar die mogelijkheid zal ook in de toekomst moeten blijven bestaan. Een stratenmaker die op zijn zestiende is begonnen is zal doorgaans de 65 niet halen. Werknemers in zwaardere beroepen die zelf sparen voor vervroegde uittreding of deeltijdpensioen zodat ze het langer volhouden en niet in de WAO of WW terecht komen, nemen hun eigen verantwoordelijkheid. Dit verdient steun van de overheid in plaats van straf. Op termijn kan prepensioen dan geïntegreerd worden met een levensloopregeling. Dit is een soort verlofstrippenkaart, waarmee mensen sparen voor verlof Dit verlof mogen werknemers naar eigen keuze gebruiken voor verlof om zich bij te scholen, voor kinderen of ouders te zorgen, er gewoon een tijde tussenuit te gaan of om eerder te stoppen met werken. Op die manier krijgen werknemers, jong en oud, meer mogelijkheid keuzevrijheid voor de indeling van hun eigen tijd en kunnen zo meer balans in hun leven te brengen. Onder Paars II is daarmee klein begin gemaakt. Het kabinet Balkenende II doet daar een klein schepje bovenop. Het voorstel dat er nu ligt is marginaal, levert waarschijnlijk veel bureaucratie op en heeft met name lage inkomens, de mensen met de zware beroepen, weinig te bieden. Iemand met een minimuminkomen kan moeilijk jaren 10 % van zijn inkomen opzij leggen om prepensioen bij elkaar te sparen. En als je al het geld hebt, mag je van deze regering pas vanaf je 63e jaar gedurende maximaal anderhalf jaar een paar dagen per week minder gaan werken. Het kabinet laat hiermee een grote kans liggen. Het idee om een levensloopregeling met pré- en deeltijdpensioen te combineren verdient steun. Maar dan moet je er ook echt iets van maken zoals ook de FNV vorige week voorstelde. Het kabinet snijdt deze mogelijkheid af door de 1.6 miljard euro die zij nu gebruikt om het sparen voor prépensioen te stimuleren volledig weg te bezuinigen. Naast een goede, robuuste levensloopregeling pleiten we er voor meer in te zetten op het bevorderen van leeftijdsbewust personeelsbeleid, onder andere door invoeren van mogelijkheden voor deeltijdpensioen, brugbanen, coaching van jongeren. Als we daarbij ook de fiscale stimulans voor scholingsmogelijkheden voor oudere werknemers behouden en het recht op outplacement bij reorganisaties stimuleren, dan mogen we verwachten dat de arbeidsparticipatie van ouderen echt zal stijgen. En dat gebeurt dan op een veel socialere en rechtvaardiger manier dan het kabinet nu voorstelt. Want bij de voorstellen van het kabinet stijgt vooral het aandeel ouderen in de WAO, de WW en bijstand. Het kabinet heeft nog een kans om haar fouten te herstellen; binnenkort gaat ze weer om de tafel zitten met werkgevers en werknemers. Laat ze die gebruiken in het belang van de toekomst van jong en oud. Jet Bussemaker Staf Depla Lid van de Tweede Kamer voor de PvdA Vorige pagina |