Mijlpaal Commissie Dijsselbloem

De Commissie Dijsselbloem presenteerde op 13 februari 2008 het rapport 'Tijd voor onderwijs'. Een van de conclusies is dat de overheid haar kerntaak, het zeker stellen van de kwaliteit van het onderwijs, sterk heeft verwaarloosd. Daardoor zijn mensen op de werkvloer met zeer moeilijke opdrachten opgezadeld. Naar aanleiding van het rapport zet ik mij in om de kwaliteit van het onderwijs te verhogen zodat alle kinderen het beste uit zichzelf kunnen halen, de menselijke maat in het onderwijs terug te krijgen en het vertrouwen tussen de politiek en het onderwijsveld te herstellen.

Naar initiatief van de PvdA zijn de onderwijsvernieuwingen van de afgelopen jaren door de Commissie Dijsselbloem onderzocht. De toenemende zorg over de staat van ons onderwijs was de reden dat de PvdA het initiatief nam voor dit onderzoek. Het feit dat zowel leraren, ouders en leerlingen vonden dat het fout liep in het onderwijs, was voor mijn collega Marriette Hamer de aanleiding om te vragen naar dit parlementair onderzoek.

Kerntaak: het zeker stellen van de kwaliteit van het onderwijs
De conclusies van de commissie Dijsselbloem liegen er niet om. De overheid heeft haar kerntaak, het zeker stellen van de kwaliteit van het onderwijs, de afgelopen jaren, sterk verwaarloosd. Zo is bijvoorbeeld bij het realiseren van het ideaal van gelijke onderwijskansen voor iedereen, te veel gekozen voor het gelijk behandelen van ongelijke leerlingen. En werd er juist te weinig aandacht besteed aan andere manieren om de gelijke onderwijskansen te bevorderen voor laatbloeiers en kinderen in achtergestelde groepen. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het stapelen van diploma's, leer-werktrajecten en meer leertijd voor de basisvaardigheden taal en rekenen.

De menselijke maat terug in het onderwijs
De commissie Dijsselbloem concludeert dat de schaalvergroting te ver is doorgeschoten. Scholen zijn te groot geworden, waardoor de menselijke maat in het onderwijs ver te zoeken is. Ik vraag daarom aandacht voor het beperken van schaalvergroting en de mogelijkheid om scholen weer kleiner te maken. De menselijke maat staat wat mij betreft centraal. Dus niet van bovenaf schaalverkleining opleggen, maar de mogelijkheid geven om dit van onderaf te organiseren. De Onderwijsraad heeft voorgesteld om onder bepaalde voorwaarden het mogelijk te maken voor scholen om zichzelf kleiner te maken. Ik stel voor om met een regionale praktijkproef te beginnen waarin we scholen de mogelijkheid geven zichzelf op te delen. De Minister gaat op mijn verzoek het voorstel van de Onderwijsraad uitwerken.

Vertrouwen tussen het onderwijsveld en de politiek herstellen
Het is van belang om het vertrouwen tussen het onderwijsveld en de politiek te herstellen. De docent als professional moet weer duidelijk in positie worden gebracht. Daartoe heb ik de volgende zaken in beeld gebracht:
  • Door aan de ene kant ruimte te bieden aan het onderwijs. Maar aan de andere kant niet weg te kijken wanneer het om de kerntaak van de overheid gaat: het bewaken van de kwaliteit.
  • Vak van leraar aantrekkelijker te maken en het niveau van de lerarenopleiding te verhogen.
  • Basis van taal, rekenen en burgerschap op orde
  • Burgerjury: Minister Plasterk heeft toegezegd mijn voorstel voor een burgerjury uit te gaan werken. Leraren, ouders, schoolleiders en leerlingen kunnen in deze burgerjury plannen over het onderwijs bespreken. Dit is een nieuwe vorm, buiten het overleg met de vakorganisaties, om mensen uit het veld te horen.
  • Onderwijsinspectie: De onderwijsinspectie moet zich niet langer met het 'hoe' van het onderwijs, oftewel de didactiek, bemoeien. De minister komt in het najaar met een wetsvoorstel waarin wordt geregeld dat de didactische elementen uit het toetsingskader van de onderwijsinspectie worden gehaald. De inspectie moet zich beperken tot haar kerntaak: het bewaken van de kwaliteit van het onderwijs en zal van de overheid minder opdrachten krijgen voor allerlei onderzoek.
  • Innovatie: De verenigingen van vakdocenten moet een grotere rol toebedeeld krijgen in het vervullen van vakinhoudelijke innovatie. De staatssecretaris zal bezien welke rol deze verenigingen kunnen krijgen. grotere rol verenigingen vakdocenten
    • Kamerdebatten
    Er zijn verschillende debatten gevoerd over het rapport van de Commissie Dijsselbloem. Het heeft ook zijn vervolg gehad in de begroting van onderwijs. Er zijn belangrijke stappen gezet door het kabinet, ik zet de belangrijkste nog een keer op een rijtje:
    1. 1 miljard om het vak van leraar aantrekkelijker te maken
    2. Hogere eisen aan lerarenopleiding en financiële stimulans voor docenten om zich bij te scholen
    3. Basis van taal en rekenen op orde: doorlopende leerlijnen en extra geld voor taal en rekenen, voor VO , PO maar onlangs ook weer 50 miljoen structureel voor het beroepsonderwijs
    4. 200 miljoen voor kwaliteit voor scholen
    5. Strengere eisen aan de examens
    6. Meer ruimte voor scholen
    7. Niet wegkijken maar ingrijpen bij zwakke scholen en daar ook wetgeving voor maken
    8. Maatregelen voor de menselijke maat. De fusietoets
    9. Topsalarissen aan banden
    10. Agenda voor tweede helft van deze kabinetsperiode: doorgaan met kwaliteit, stapelen en doorstromen, geen talent onbenut laten en ontschotting tbv zorg
    Hier onder een overzicht van de verslagen van deze debatten en mijn spreekteksten:
  • Tijd voor onderwijs. Mijn inbreng in debat 15 april 2008
  • Spreektekst debat 17 en 18 juni 2008 eerste termijn (pdf)
  • en tweede termijn (pdf)

    Lees verder mijn inbreng in het Kamerdebat met cie Dijsselbloem over competentiegericht onderwijs in het MBO.

    Verslag Kamerdebat over rapport Commissie Dijsselbloem

    Lees ook het volledige rapport Dijsselbloem (pdf) of de samenvatting (pdf)

    In de media
    De Metro heeft een stuk gepubliceerd over mijn plan grote scholen de ruimte te geven zich te kunnen opdelen in kleinere scholen. Lees hier het artikel in de Metro

    Vorige pagina