de Volkskrant van 21-03-2006,

Doelgerichte broers, wars van politieke vergezichten

Paul en Staf Depla
Een fatsoenlijke samenleving, dat streven de broers Depla na. Paul in het lokale bestuur in Nijmegen, Staf in de Tweede Kamer, beiden voor de PvdA. Hun ambities reiken hoog: 'Twee broers in één ministersploeg, daar is toch niks mis mee?'
Door Sanne ten Hoove en Anja Sligter

Waren de sterren van de broers Paul en Staf Depla al rijzende, de afgelopen weken schoten ze pijlsnel omhoog. De PvdA'ers wonnen beiden op hun eigen terrein een belangrijke wedstrijd. Paul (40) bij de gemeenteraadsverkiezingen, Staf (45) bij het huurdebat in de Tweede Kamer.
Huurders hoeven niet meer bang te zijn voor torenhoge woonlasten: de beoogde liberalisering is van de baan. Voor Staf Depla een bekroning op drie jaar felle oppositie.
Heel even speelde hij met de gedachte een fles champagne open te trekken. Maar een blik op de jaarlijkse maximale huurstijgingen deed hem van mening veranderen: veel huurders blijken er de komende jaren op achteruit te gaan, liberalisering of geen liberalisering.
Met Paul Depla als lijsttrekker kreeg de PvdA in Nijmegen er drie zetels bij. De partij domineert nu het linkse college en zet hem voort. Naast het Wouter Bos-effect en de onervarenheid van GroenLinks, is de winst ook een prestatie van wethouder Depla.
Staf stuurde zijn moeder na de verkiezingszege direct een mailtje. 'Het moet niet gekker worden', luidde het onderwerp. Zijn moeder Annemie beaamt: de Depla's zijn de nuchterheid zelve. 'We staan niet zo hijgerig tegenover succes', zegt ze. Maar als succes geen drijfveer is van de Depla's, wat dan wel?
Vrienden, kennissen en (oud)-collega's zeggen steeds hetzelfde: de broertjes Depla willen de wereld slechts een beetje beter en socialer maken. Pragmatisch en realistisch, met politieke vergezichten houden ze zich niet bezig. Paul Depla is in die zin een typisch product van de Wouter Bos-school, vindt het Nijmeegse PvdA-raadslid Alard Beck. 'Het gaat vooral om een fatsoenlijke samenleving en allerlei gepraat over het hogere doel waarnaar wij streven, is aan hem niet besteed.' Vriend Martijn Donders: 'Paul heeft vooral erg veel lol in het spelletje.'
Staf grossiert evenmin in vergezichten, zegt oud-collega Peter Munters. 'Hij is heel resultaatgericht. Daarin is hij duvels handig.' Depla en Munters zaten eind jaren tachtig bij het Nederlands Agrarisch Jongeren Kontakt (NAJK), toen de mestdiscussie losbarstte. Stadsjongen Staf -hij noemde zichzelf 'asfaltboer'- bleek een geboren netwerker. Schijnbaar moeiteloos regelde hij dat het NAJK mestsubsidies mocht uitdelen aan jonge boeren.
Paul Depla kan de versnelling van de woningbouw in Nijmegen op zijn conto schrijven. Collega-wethouder Lenie Scholten (GroenLinks) noemt als voorbeeld van zijn werkwijze: 'Plan Koerswest is een prestigieus project aan de Waal met nieuwbouw, een stadsbrug en een bedrijventerrein. Vanaf de eerste dag was er onder leiding van Paul een strakke planning en nu na vier jaar staat het hele plan in de steigers. Dat is echt zijn verdienste.'
De Depla's komen uit een politieke familie. Hun opa van moeders kant, Frans Teulings (KVP), was minister van Binnenlandse Zaken en vice-premier onder Drees. Hij was geen spectaculaire bewindsman, wel uitermate constructief en degelijk, meldt zijn biografie.
Vader Depla was advocaat in Eindhoven en nam zijn zes kinderen rond hun 16de jaar mee naar de verkiezingsuitslag in het stadhuis. Aan tafel werd fel gediscussieerd. Depla senior eiste argumenten; zijn kinderen moesten hun mening onderbouwen. Paul (de benjamin) en Staf (de twee na jongste) konden er nauwelijks tussen komen. Ze moesten allebei op logopedie om rustiger te leren praten.
Met name Staf kan nog steeds een onnavolgbare spraakwaterval zijn, vooral als hij zich opwindt. 'Hij kan ontzettend druk zijn', zegt oud-collega Lies Rookhuizen. 'Hij dacht altijd sneller dan hij kon praten. Dan raakte hij verbaal in de knoop.'
Volgens PvdA-Kamerlid Diederik Samsom heeft Staf 'de neiging om halverwege de zin een nieuwe te beginnen. Zijn broer Paul is verbaal doortastender.' Bovendien denkt het PvdA-Kamerlid nogal eens hardop en uit hij zijn onzekerheden soms vrijelijk. Mediaoptredens, met name die voor de televisie, kunnen daardoor in de soep lopen. 'Maar wat maakt het uit dat hij geen gelikte politicus is? Dat hij niet streeft naar perfectie vind ik juist charmant.'
Het enige droevige dat de kinderen Depla in hun jeugd trof, was de vroege dood van hun vader. Hij stierf op 57-jarige leeftijd. Kanker vloerde hem in zes weken. Staf studeerde al in Wageningen, de twee jongsten, Frank en Paul, waren nog thuis en maakten 'de zwaarte van een leeg huis en een eenzame moeder mee', beschrijft hun moeder. Paul klapte dicht na de dood van zijn vader, Staf kon lang het woord 'pa' niet uitspreken zonder tranen in de ogen te krijgen.
Hij is ook de meest emotionele van de twee, zegt zijn moeder. Yves Vermeulen, woordvoerder van de Utrechtse woningcorporatie Mitros, kan erover meepraten. Staf joeg bewoners van de Utrechtse probleemwijk Ondiep drie jaar geleden de stuipen op het lijf. In het buurthuis voorspelde hij een drastische bezuinigingen op de huursubsidie en torenhoge huren. 'Dat leidde tot veel angst en verwarring. Staf onderschatte de impact van zijn woorden', meent Vermeulen. Paul Depla heeft meer dan zijn broer de mentaliteit van een winnaar. Vroeger basketbalde hij, sinds vier jaar loopt hij hard. 'Het was geen lieverdje in het basketbalveld', zegt zijn vriend en ploegmaatje uit de studietijd Martijn Donders. Hij is extreem fanatiek en wil winnen. Aan de andere kant omschrijft Donders hem als 'warm, open, buitengewoon oprecht en integer'.
Die twee temperamenten strijden innerlijk om voorrang. 'Primair is Paul een prettig persoon', vindt collega Scholten, 'maar hij schuwt de confrontatie niet.' Daarbij kan het hard gaan. 'Toch komt hij altijd bij je terug. Hij investeert in de verstandhouding.' Deze manier van politiek bedrijven past hij ook toe in buurten waar veel staat te gebeuren. 'Hij wijkt niet, maar zit na afloop wel met bewoners aan tafel koffie te drinken.'
Het heeft even geduurd voordat Paul niet alleen de inhoud maar ook het proces in de gaten had, zegt Scholten: 'Twee keer in het jaar gaat het college de hei op om te praten over de samenwerking. Dat vond hij maar niks. Gaandeweg is hij dat zinvol gaan vinden.'
Staf is zachtaardiger dan zijn broer. Zijn vriendelijkheid geeft hem zelfs een soort onaantastbaarheid, zegt Peter Munters. 'Hij is ontwapenend en daardoor kan hij veel maken. Je kunt het met hem oneens zijn, maar je kunt niet boos op hem worden.'
'Over het algemeen werkt vriendelijkheid in de politiek in je nadeel', zegt Kamerlid Samsom. 'Maar Staf bereikt juist veel doordat hij aardig is.' Munters: 'Het zou triest zijn als alleen ratten in de politiek kunnen slagen.'
In de Nijmeegse gemeenteraad zegeviert Paul met groot gemak. 'Hij heeft meer ervaring en is gewoon drie keer sneller dan de rest', zegt Ben van Hees van de lokale partij Nijmegen Nu. De goede beschouwer, zoals fractiegenoot Alard Beck, ziet zijn ingehouden ongeduld. 'Hij heeft in de loop der jaren die lichaamstaal onder controle gekregen, zodat hij nog zit te glimlachen als het grootst mogelijke gelul over hem wordt heengestort, vooral in de raad. Een beetje een nep-Paul, want hij ergert zich kapot.'
Lenie Scholten noemt Paul een geboren bestuurder. 'Hij is strategisch, heeft een hoge ambitie en wil zelf aan de knoppen zitten. Hij heeft uitgesproken opvattingen en er ontgaat hem weinig. Hij is 24uur per dag met de zaak Nijmegen bezig.' Raadslid Ben van Hees vindt dat hij uiterst slim weet te manoeuvreren, en op tijd het touw laat vieren. 'Gaat het niet in stappen vooruit, dan schuift hij net zolang alle kanten op tot het wel lukt.'
Die niet-dogmatische politieke stijl heeft zijn oorsprong in het begin van de jaren negentig. Samen met Jacques Monasch schreef hij voor de Wiardi Beckman-stichting toen het boekje In de buurt van politiek. 'In die tijd was dat een trendbreuk, terug naar de menselijke maat. Niet meer de plangedachte maar samen met burgers en ondernemers het beste programma opstellen.' Volgens Monasch heeft Paul de juiste balans gevonden: zijn oor goed te luisteren leggen, maar wel de knopen doorhakken.
Fractiegenoot Beck is kritischer: 'Paul heeft een beetje de neiging het iedereen en alles het naar de zin te maken, waardoor de dingen langer duren dan noodzakelijk. Maar het is zijn leiderschapsstijl, hij is erg van het interactieve model. Soms komt hij erachter dat hij een generaal zonder troepen is, dan is hij te hard gegaan. Maar hij is altijd bereid terug te keren op een eenmaal ingeslagen weg.'
Staf Depla gooit hoge ogen als toekomstig wethouder voor de stad Utrecht, zijn thuisbasis. Als Kamerlid komt hij geregeld in de probleemwijken Ondiep en Overvecht. Daar kan hij ontsnappen aan het Haagse papierwerk. 'Ik kan me voorstellen dat lokale PvdA'ers zeggen: goh, daar heb je hem weer', zegt Yves Vermeulen van corporatie Mitros. Hij noemt Staf 'een echt politiek dier', die veel luistert naar de gewone man. In Utrecht misschien wel té veel. Houdt Staf wel voldoende afstand van zijn geliefde stad?, vraagt Vermeulen zich af.
Paul hoort bij de nieuwe generatie bestuurders met een bezeten en jongensachtige lol in politiek bedrijven, zegt PvdA'er Jacques Monasch. 'Hij staat voor de grote uitdaging het verkiezingsprogramma te schrijven. Dat is een klus die hem kan maken en breken. Eberhard van der Laan, auteur van het vorige programma, is erop vastgelopen. Hij was toen een onbetwiste ministerskandidaat, en nu?'
Paul heeft wat meer troeven, denkt Monasch. Hij zit in de adviesgroep van Wouter Bos en kan met de PvdA-leider 'lezen en schrijven'. Bovendien heeft hij al tien jaar in de partij rondgekeken.
Vriend Martijn Donders voorspelt: 'We zijn nog lang niet van hem af. Is het niet als minister dan wel als burgemeester of als bestuurder ergens in de hogere regionen van de sport.'
Mochten de broers beiden gevraagd worden als minister dan zouden ze het allebei doen. Staf in Vrij Nederland: 'De één zou niet afhaken omdat de ander al gevraagd was. Twee broers in één ploeg, daar is toch niks mis mee? PSV is ook jarenlang succesvol geweest met René en Willy van de Kerkhof.'

Staf Depla
1960 geboren te Eindhoven op 17 juni
1972- 1978 Vwo Eindhoven
1978- 1986 Landbouwuniversiteit Wageningen, planologie
1987- 1991 Secretaris van het NAJK, belangenvereniging jonge agrariërs
1990- 1991 Secretaris Nederlandse Federatie Plattelandsjongeren Organisaties
1991- 1993 Senior beleidsmedewerker VROM
1993- 1996 Programmamanager mineralenemissies in de landbouw (VROM en LNV)
1996- 1997 Lid projectgroep derde nationale milieubeleidsplan
1997- 1998 Projectleider afdeling strategie Rijkswaterstaat
1998- 1999 Programmaleider reconstructiewet concentratiegebieden Dienst Landelijk Gebied (DLG)
1999- 2000 Hoofd afdeling Beleid en Strategie DLG
2000- 2006 Lid Tweede Kamer PvdA

Staf Depla woont samen en heeft een zoon en een dochter
Paul Depla
1965 geboren te Eindhoven op 17 april
1977- 1983 Vwo Eindhoven
1984- 1989 Politicologie aan de Radbouwuniversiteit Nijmegen
1990- 1997 Vakgroep bestuurskunde Universiteit Brabant
1994 Mede-auteur In de buurt van politiek
1995 Promotie Vernieuwing van de lokale democratie
1996- 1998 Lid landelijk campagneteam van de PvdA
1998- 2000 Politiek adviseur minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat
1998- 2000 Raadslid PvdA Nijmegen
2000- heden Wethouder ruimte, wonen, sport en loco-burgemeester
2006- 2007 Voorzitter landelijk verkiezingsprogramma PvdA 2007

Paul Depla woont samen en heeft drie zoons
Copyright: de Volkskrant

Vorige pagina