Utrechts Nieuwsblad - Opinie 18 februari 2005

Aangepast huurplan Dekker biedt maar weinig soulaas

Minister Dekker van Volkshuisvesting presenteerde twee weken geleden haar aangepaste huurplannen. Het CDA was blij dat de scherpe kantjes van het oorspronkelijk plan waren afgeschaaft. Voor veel mensen zal dit compromis volgens Staf Depla en Rinda den Besten niet beter zijn dan de eerder voorgestelde liberalisatie.

Een paar weken geleden nam het CDA nam met ferme woorden afstand van de plannen van minister Dekker om de huren vrij te geven. De voorgenomen liberalisatie van ruim 600.000 woningen moest van tafel, anders dreigden er ongelukken, met name voor de middeninkomens. Inmiddels heeft minister Dekker het compromis gepresenteerd dat zij met CDA en D66 sloot. Het CDA heeft de meest extreme kantjes van de plannen van Dekker weten bij te slijpen. Maar wie de brief van minister Dekker goed leest, moet concluderen dat de liberalisatie van de huren van 600.000 huurwoningen helaas niet van tafel is. De huren van deze woningen zullen fors gaan stijgen. Voor veel mensen zal dit compromis niet beter zijn dan de eerder voorgestelde liberalisatie.

Het CDA en D66 hebben afgedwongen dat in 2008 een toetsmoment is ingebouwd. Als er in 2008 minder dan 110.000 huurwoningen zijn bijgebouwd kunnen de plannen van Dekker worden opgeschort. Ook met die 110.000 nieuwe huurwoningen erbij is de woningnood in Nederland op veel plekken nog niet opgelost. Neem de regio Utrecht. Zelfs als alle bouwplannen in het streekplan worden gerealiseerd zal er in 2010 nog steeds een woningtekort zijn van 4%. Huren vrijgeven betekent dat de huren fors zullen stijgen en inkomens verder onder druk komen. Huurders kunnen geen kant op. Voor goedkopere huurwoningen zijn nog steeds wachtlijsten in onze regio. En een koopwoning kan je alleen betalen als je ruim meer dan modaal verdient. Het enige lichtpuntje is dat het CDA heeft afgedwongen dat de liberalisering in 2008 teruggedraaid kan worden. Een nieuw kabinet, zonder liberale agenda, kan de liberalisatie van 600.000 huurwoningen dus nog tegenhouden. Als de PvdA in de regering komt zullen we dat zeker doen.

Dekker wil, met steun van CDA en D66, de zittende huurders in de geliberaliseerde huurwoningen langzaam laten wennen aan de hogere huren. Ze verhoogt de huren voor deze woningen in 2006 met 2% meer dan de inflatie. In 2009 stijgen de huren met 4% meer dan de inflatie. En dat terwijl de inkomens van de meeste mensen als het meezit even hard stijgen als de inflatie. Vanaf 2010 wil ze de huren dan helemaal vrijgeven. Nieuwe huurders zouden als het aan Dekker lag al vanaf 2006 in de overspannen woningmarkt meteen de vrije markthuren moeten betalen. Het CDA en D66 hebben de pijn voor de nieuwe huurders een beetje verzacht. Voor deze woningen gaat een maximum huurprijs van 5,4 % van de WOZ-waarde (zeg maar de verkoopwaarde) gelden. Een verhuurder mag voor een woning die 150.000 euro waard is dan 675 euro huur vragen. Je zal 1500 euro netto verdienen. Je verdient ruim te veel om huursubsidie te ontvangen. Je verdient te weinig om een woning te kunnen kopen. Maar je mag wel ruim 40% van je inkomen aan kale huur betalen. Hoezo hebben CDA en D66 liberaliseringsplannen van Dekker van tafel gekregen? Hoezo hebben zij de middeninkomens gespaard?
Ook in de aangepaste huurvoorstellen blijft de waarde van een woning bepalen of de huur fors omhoog kan. Dit betekent dat vooral in de betere buurten en in de randgemeenten de huren stijgen. Dit leidt tot ghettovorming: populaire wijken voor de 'rijken' en slechte wijken voor mensen met een lager inkomen. Vooral starters zijn de dupe. Je zal in Bunnik of Ijsselstein wonen. Juist hier zullen de huren extra stijgen. Jongeren worden zo gedwongen naar Utrecht te verhuizen voor een betaalbare woning.

Het moet dus anders. De PvdA vindt dat de huurprijzen in Nederland gemiddeld hoog genoeg zijn. Er is dus geen enkele reden om de huren extra te laten stijgen. Als de huren op bepaalde plekken omhoog gaan, dan moet daar een huurverlaging op een andere plek tegenover staan. Want soms heeft het huidige huurbeleid rare effecten. Het systeem zit zo in elkaar dat het kan gebeuren dat de huur voor dezelfde woning op een toplocatie lager is dan in een minder gewilde buurt. Kwaliteit van een woning mag van de PvdA een belangrijkere rol spelen in de hoogte van de huurprijs. En er zijn ook groepen huurders bereid voor meer kwaliteit meer huur te betalen. Ze moeten dan wel de zekerheid hebben dat de jaarlijkse huurverhoging beperkt blijft. Het puntensysteem dient daarvoor aangepast te worden. Daar staat tegenover dat er voldoende betaalbare woningen beschikbaar moeten blijven, ook op de populaire locaties. Gemeenten moeten meer mogelijkheden krijgen om hiervoor samen met corporaties maatwerk te leveren. We zijn het eens met minister Dekker als zij stelt dat er meer woningen gebouwd moeten worden. Daarvoor hoeven de huren niet omhoog. Corporaties hebben immers geld genoeg. Wel moet het gebrek aan grond voor corporaties en de trage procedures worden opgelost. Dat levert meer op en houdt het wonen wel betaalbaar.

Staf Depla (tweede kamerlid PvdA) en Rinda Den Besten (fractievoorzitter PvdA-Utrecht)

Vorige pagina